DCA kalkulyatorundan necə istifadə etməli
- Hər dövrün məbləğini yazın: hər dəfə investisiya etdiyiniz sabit məbləğ, məsələn hər həftə və ya hər ay 100 USDT.
- Hər dövrün alış qiymətini yazın: qiymətləri vergül və ya boşluqla ayırın — neçə qiymət yazsanız, o qədər dövr sayılır. Fərqli ssenariləri ayrı-ayrılıqda sınayın: «əvvəl düşür, sonra qalxır», «daim qalxır», «daim düşür».
- Nəticəyə baxın: dövrlərin sayı, ümumi investisiya, alınan ümumi miqdar, DCA orta xərci, qiymətlərin sadə ortalaması, son dövrün qiyməti ilə dəyər və üzən mənfəət/zərər dərhal hesablanır.
- Nəticənin altındakı izahı oxuyun: alət bir-iki cümlə ilə bu qiymətlər dəstində DCA orta xərcinin sadə ortalama ilə necə müqayisə olunduğunu izah edir.
Hesablama cihazınızda aparılır, giriş tələb olunmur və yazdığınız rəqəmlər heç yerə göndərilmir.
Hesablama məntiqi
- Ümumi investisiya = hər dövrün məbləği × dövrlərin sayı
- Hər dövrdə alınan miqdar = hər dövrün məbləği ÷ həmin dövrün qiyməti; alınan ümumi miqdar = bütün dövrlərin miqdarlarının cəmi
- DCA orta xərci = ümumi investisiya ÷ alınan ümumi miqdar
- Qiymətlərin sadə ortalaması = qiymətlərin cəmi ÷ dövrlərin sayı
- Son dövrün qiyməti ilə dəyər = alınan ümumi miqdar × son dövrün qiyməti; üzən mənfəət/zərər = bu dəyər − ümumi investisiya (faiz isə ümumi investisiyaya nisbətən göstərilir)
Hər dövrdə məbləğ sabit olduğuna görə qiymət aşağı olanda daha çox, yüksək olanda daha az miqdar alınır. Riyazi baxımdan DCA orta xərci qiymətlərin harmonik ortasıdır və həmişə sadə (ədədi) ortalamadan kiçik və ya ona bərabər olur; bütün qiymətlər eyni olduqda ikisi bərabərləşir. «DCA xərci ortalayır» fikri buradan gəlir. Amma orta xərcin sadə ortalamadan aşağı olması mənfəət demək deyil — son nəticəni qiymətləndirdiyiniz və ya satdığınız andakı qiymət müəyyən edir.
Alətin altındakı izah da bu qaydaya əsaslanır: DCA orta xərci sadə ortalamadan nəzərəçarpacaq dərəcədə (0.01%-dən çox) aşağıdırsa, bunun DCA-nın xüsusiyyəti olduğu izah olunur; ikisi demək olar ki, bərabərdirsə, qiymətlərin az dəyişdiyi bildirilir.
Nümunə: eyni qiymətlər, üç fərqli istiqamət
Aşağıdakı ilk üç sətirdə hər dövrdə 100 USDT, cəmi 5 dövr (ümumi investisiya 500 USDT) fərz olunur. Bütün qiymətlər uydurma ssenaridir, nəticələr bu səhifənin düsturu ilə hesablanıb:
| Ssenari | Dövrlərin qiymətləri | DCA orta xərci | Sadə ortalama | Son qiymətlə dəyər | Üzən mənfəət/zərər |
|---|---|---|---|---|---|
| Əvvəl düşür, sonra qalxır (standart) | 60000, 52000, 45000, 50000, 58000 | 52,432.32 | 53,000 | 553.09 USDT | +53.09 (+10.62%) |
| Daim qalxır | 40000, 45000, 50000, 55000, 60000 | 48,985.65 | 50,000 | 612.42 USDT | +112.42 (+22.48%) |
| Daim düşür | 60000, 55000, 50000, 45000, 40000 | 48,985.65 | 50,000 | 408.28 USDT | −91.72 (−18.34%) |
| Qiymət dəyişmir (4 dövr, 400 USDT) | 50000, 50000, 50000, 50000 | 50,000 | 50,000 | 400 USDT | +0 (+0%) |
- «Daim qalxır» və «daim düşür» ssenarilərində eyni qiymətlər əks sıra ilə yazılıb, ona görə orta xərc tam eynidir; amma son dövrün qiyməti fərqli olduğundan biri mənfəət, digəri zərər göstərir. DCA xərcə təsir edir, nəticəni isə bazar müəyyən edir.
- «Daim qalxır» ssenarisində 500 USDT-nin hamısı birinci dövrdə (40000 qiymətinə) alınsaydı, 60000 qiyməti ilə dəyəri təxminən 750 USDT olardı — DCA-nın 612.42 USDT-sindən çox. «Daim düşür» ssenarisində isə birinci dövrdə (60000 qiymətinə) birdəfəlik alış 40000 qiyməti ilə təxminən 333.33 USDT edərdi — DCA-nın 408.28 USDT-sindən az. Hansı üsulun yaxşı olduğu yalnız sonradan bəlli olur.
- Standart ssenaridə DCA orta xərci (52,432.32) sadə ortalamadan (53,000) aşağıdır: ucuz dövrlərdə daha çox alınması bu fərqi yaradır. Qiymət dəyişməyəndə isə iki göstərici bərabərdir və DCA-nın ortalama effekti görünmür.
Büdcəni manatla planlaşdıranlar üçün
Kalkulyator hər dövrdə sabit USDT məbləği fərz edir. Azərbaycanda çox adam isə büdcəni manatla, məsələn «hər ay maaşdan müəyyən məbləğ» kimi planlaşdırır və manatı P2P vasitəsilə USDT-yə çevirir. Bu halda hər ay əldə etdiyiniz USDT məbləği P2P məzənnəsinə görə bir qədər dəyişə bilər — alət bunu modelləşdirmir. Təxmini hesab üçün «Hər dövrdə investisiya məbləği» xanasına aylıq manat büdcənizin orta hesabla neçə USDT etdiyini yazın. Unutmayın ki, hər P2P alışında məzənnə fərqi, hər spot alışında isə ticarət komissiyası yaranır; hər alışın komissiyasını OKX komissiya kalkulyatoru ilə ayrıca təxmin edə bilərsiniz.
Qeydlər və məhdudiyyətlər
- Komissiya və sürüşmə nəzərə alınmır: real həyatda hər alışda ticarət komissiyası tutulur, icra qiyməti isə fərz etdiyiniz qiymətdən fərqlənə bilər.
- Qiymətləri siz fərz edirsiniz: alət heç bir real bazar məlumatını oxumur, nəticə yalnız daxil etdiyiniz ssenarini əks etdirir.
- Dəyər yalnız son dövrün qiyməti ilə ölçülür: üzən mənfəət/zərər kağız üzərində təxmindir və real satışdan sonrakı nəticəyə bərabər deyil.
- DCA riski aradan qaldırmır: kripto aktivlərin qiyməti kəskin dəyişir, uzun müddət düşə və bütün kapitalın itirilməsi ilə nəticələnə bilər. DCA alışları hissələrə bölmək üçün bir intizam üsuludur, mənfəətə zəmanət vermir.
- OKX-də dövri (avtomatik) alış funksiyasından istifadə etsəniz, dəstəklənən coinləri, dövrləri və haqları funksiyanın öz səhifəsində görürsünüz. Kripto əməliyyatlarında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əməl edin.
Tez-tez verilən suallar
Ümumi investisiyanı alınan ümumi miqdara bölün. Məsələn, hər dövrdə 100 USDT, 5 dövrdə cəmi 500 USDT investisiya ilə 60000, 52000, 45000, 50000, 58000 fərzi qiymətlərində təxminən 0.009536 BTC alınır və orta xərc təxminən 52,432.32 USDT olur. Məbləği və qiymətləri bu səhifədəki kalkulyatora yazsanız, nəticə avtomatik hesablanır.
Xeyr. DCA orta xərci heç vaxt qiymətlərin sadə ortalamasından yüksək olmur, amma bazar daim qalxırsa, ilk dövrdə birdəfəlik alış daha ucuz başa gəlir; bazar daim düşürsə, əksinə olur. Hansının yaxşı olduğunu əvvəlcədən bilmək mümkün deyil — DCA-nın dəyəri əsasən alış vaxtını bölmək və düzgün anı tutmaq təzyiqini azaltmaqdır.
Xeyr. Nəticə tamamilə daxil etdiyiniz fərzi qiymətlərə əsaslanır, komissiya və sürüşmə nəzərə alınmır, heç bir real bazar və ya gələcək gəlir əks olunmur. Kripto aktivlərin qiyməti çox dəyişkəndir və bütün kapitalınızı itirə bilərsiniz.
Orta xərc yalnız qiymətlərin özündən asılıdır, onların sırasından yox. Sıranı dəyişmək son dövrün qiymətini dəyişir və buna görə yalnız son qiymətlə hesablanan dəyər və üzən mənfəət/zərər fərqlənir.